lifescan มากกว่าที่ตาเห็น บอกเล่าเรื่องหนัง ด้วยสายตาของจิตแพทย์ แต่ถ่ายทอดอย่างผู้ชมธรรมดาคนหนึ่ง ใช้ภาษาเข้าใจง่าย พาเราสนุกไปทุกบท ไม่ว่าหนังที่เขาหยิบมาเล่านั้นจะเป็นเรื่องที่เราเคยดูหรือไม่

นักท่องเน็ตอาจรู้จักนายแพทย์พีรพล ภัทธนุธาพร ในนามแฝงว่า ผมอยู่ข้างหลังคุณ บล็อกเกอร์ ผู้มีบทความน่าสนใจเกี่ยวกับหนัง ที่เขียนวิเคราะห์ได้ทะลุถึงหัวใจตัวละคร

ตั้งแต่เกรอนุย ผู้เกิดมาพร้อมพรสวรรค์เรื่องกลิ่น แต่แสดงออกถึงความรักด้วยการกลั่นผู้หญิงทั้งตัวเพื่อทำเป็นน้ำหอม   จนถึงแบทแมนที่ดึงด้านมืดมาสร้างประโยชน์แก่มวลมนุษย์

คนธรรมดาอย่างไอ้ตึ๋ง  ออทิสติกอย่างชูวอน  สาวรักพรหมจรรย์จนมีฟันผิดที่ผิดทาง  คนที่มีอาการอ่านหนังสือไม่ออก  ผู้เจ็บปวดจากอัลไซเมอร์ คนหลอกตัวเอง หลงตัวเอง

ทุกเรื่องที่เล่าจะมี Fact  เกี่ยวกับภาวะทางจิตของตัวละคร และ note เป็นข้อมูลเพิ่มจากหนัง  

คุณหมอบอกว่า มากกว่าที่ตาเห็น ไม่ใช่บทวิจารณ์หนัง แต่เหมือนคนดูหนังมาคุยกันค่ะ  

ปรัชญาจากหนังแต่ละเรื่องทำให้เราเติบโตทางความคิด ด้วยทฤษฎีทางจิตวิทยา

Lifescan มากกว่าที่ตาเห็น  เป็นหนังสือสนุกอีกเล่มหนึ่ง ที่อ่านได้อ่านดีแนะนำให้อ่าน เพื่อรู้จักมนุษย์ค่ะ

หนังสือเล่มนี้เขียนโดยคนที่เป็นอัมพาตทั้งตัวค่ะ อ.วัลยา วิวัฒน์ศร แปลไทยในชื่อ ชุดประดาน้ำและผีเสื้อ

ฌอง โดมินิก โบบี้ วัย 44 ปี บรรณาธิการนิตยสารแอลฝรั่งเศส โลหิตเส้นหนึ่งในก้านสมองแตก ทำเป็นเกิดอาการ Locked-in Syndrome คืออัมพาตทั้งตัว ขยับได้แค่เปลือกตาซ้าย เข้ารักษาตัวฉุกเฉินและอยู่โรงพยาบาลเกือบสองปี  พอตั้งสติได้ เขาก็เริ่มเขียน โดยเรียบเรียงเรื่อง จำไว้ให้ได้ทุกวรรคทุกคำ  แล้วบอกให้คนข้างเตียงจด เขาจะกระพริบตาเมื่อเธอท่องตัวอักษรถึงตัวที่เขาต้องการทีละตัว ทีละตัว  งานเขียนชิ้นนี้จึงสาหัสมาก

“ ผมบรรจงปั้นแต่ละประโยค ตกแต่งอีกราวสิบหนอยู่ในสมอง ตัดออกสักคำ เติมคุณศัพท์อีกสักตัว แล้วท่องจำเนื้อความของผมจนขึ้นใจ ทีละย่อหน้า   ”

เขาเปรียบภาวะขยับตัวไม่ได้ว่าเหมือนสวมชุดประดาน้ำรัดรึงไว้ แต่หัวใจและจินตนาการนั้นยังคงโบยบินเหมือนกับผีเสื้อ 

                โกล๊ด ม็องติบิล ผู้ขานตัวอักษรและจดทีละตัวต้องมาพบโดมินิก โบบี้ที่โรงพยาบาลริมทะเล เธอบอกว่าแม้ตั้งใจทำงาน  บางบทของโบบี้ทำให้เธอร้องไห้ เช่นตอนที่ภรรยาพาลูกสองคนมาเยี่ยมในวันพ่อ

“ ก่อนเกิดอุบัติเหตุ เราพ่อแม่ลูกไม่เห็นว่าจำเป็นที่จะต้องมาพบกันตามวันในปฏิทินสายสัมพันธ์ แต่ครั้งนี้เราใช้เวลาร่วมกัน..

“ .. เรากลับคืนสู่ห้องของผมเพื่อลาจากกันจากห้วงลึกของหัวใจเป็นครั้งสุดท้าย  ”

โบบี้เล่าเรื่องในโรงพยาบาลและชีวิตตนเอง อย่างมีชั้นเชิงวรรณศิลป์ และทำให้คนทั้งโลกต้องสังวรณ์ว่าผู้ป่วยอัมพาตนั้น รู้จักความเจ็บปวดมากกว่าที่เคยคิดกัน

“ สองมือแดงเพราะถูกแดดเผา กระดูกก้นกบแทบจะหักด้วยนั่งเก้าอี้นานเกินไป ”

“ ในจักรวาลนี้มีกุญแจสำหรับไขชุดประดาน้ำของผมไหมหนอ มีรถไฟใต้ดินสักสายที่ปราศจากสถานีปลายทางหรือไม่ มีเงินตราค่าสูงพอจะซื้อเสรีภาพของผมคืนมาบ้างไหม ”  นี่คือคำถามในบทสุดท้ายของโบบี้ค่ะ

เมื่อฉบับภาษาฝรั่งเศสออกวางตลาดในปี 2540 นั้้น ขายได้ทันที 25,000 เล่ม หมดในพริบตา จนต้องพิมพ์ซ้ำอีก 30,000 เล่ม   3 วัน หลังวางจำหน่าย ฌอง โดมินิก โบบี้ ก็เสียชีวิต

ความอดทนของผู้จดร่วมกับความสามารถในการเล่าเรื่องของผู้เขียน บวกความพยายามอย่างใส่ใจของผู้แปล ทำให้หนังสือที่น่าคารวะนี้ ออกมาสู่วงวรรณกรรม เป็นตัวอย่างและเป็นกำลังใจดียิ่งแก่ผู้ป่วยและผู้ดูแลเกี่ยวข้อง

ชุดประดาน้ำและผีเสื้อ เป็นมากกว่าหนังสือ แต่คือแรงใจในการใช้ชีวิต ที่อ่านได้อ่านดี อยากให้อ่านจริงๆค่ะ  

ฉลามคือเจ้าทะเล มีจมูกไว ว่ายน้ำเร็ว มีฟันแหลมคมหลายชุด ที่จะหลุดและงอกใหม่ได้ในชั่วข้ามวัน

แต่ฉลามในหนังสือของบินหลา สันกาลาคีรี ไม่เป็นอย่างนั้นค่ะ ปลาฉลามตัวนี้ฟันหลอ จนโผล่หน้าออกไปไหนๆ ไม่ได้

วรรณกรรมปลาฉลามฟันหลอ เป็นจินตนาการของคนอารมณ์ดี เขียนมาหลายปีแล้วค่ะ แต่วันนี้ถูกแปลเป็นภาษาอังกฤษ โดย อ.อรยา สูตะบุตร กลายเป็น 2 ภาษาในเล่มเดียว

ใครๆ ก็รู้ว่าทะเลน่ะร้องเพลงได้

Everyone knows that the sea can sing

เรื่องเริ่มเมื่อพระราชินีฉลามมีประสูติการเป็นเจ้าชายน้อย ชาวทะเลเริงร่ารอวาระวันฉลอง

“พระวรกายของเจ้าชายน้อยแข็งแรงสมบูรณ์…มีฟัน…เอ้อ…พระทนต์ครบทั้ง 50 ซี่ ขอจงทรงพระเจริญ”

“ขอจงทรงพระเจริญ” ชาวทะเลแซซ้องอวยชัย

พิธีเฉลิมฉลองอย่างยิ่งใหญ่ถูกจัดขึ้นในค่ำคืนนั้น และยาวนานต่อเนื่องกัน 3 วัน 3 คืน

แต่แล้ววันหนึ่งก็เกิดเรื่องร้าย

“พิโธ่! เจ้าชาย กะอีแค่ฟันหัก หม่อมฉันนึกว่าเรื่องใหญ่โตอะไร”  

“ฟันหักยังไม่ถือว่าเรื่องใหญ่อีกหรือ” ฉลามน้อยพูด

ใหญ่สิคะคุณผู้ชม ในเมื่อปลาฉลามจะต้องมีฟันไว้ต่อสู้กับพวกไอ้เคี่ยม แล้วเขายังเป็นถึงรัชทายาท จะโผล่หน้าออกไปทั้งๆ ฟันหลอให้ปลาซาร์ดีน กุ้ง หอย หมึก หัวเราะเยาะได้ยังไง แล้วฟันยังร่วงแล้วร่วงอีก ..ยิ่งหนีเที่ยว ฟันก็ยิ่งหายไป

สมาคมภรรยาปลานกกระจอกนินทาแย่

“เห็นอะไรไหม”

“อะไรเล่า”

“ฉันว่าเธอต้องเห็นนะ” เสียงแรกว่า

“อะไรล่ะ เธอหมายถึงอะไร”

“เชอะ ทำเป็นไก๋ จะให้ฉันเป็นผู้พูดใช่ไหมล่ะ ไม่มีวันหรอก”

“พูดอะไร..”

“ก็เรื่องเจ้าชายพันหลอนะซี อุ๊บ…ว้าย! หลุดออกไปจนได้”

“อ๊ะฮ่า!! เธอก็เห็นเหมือนกันหรือ”

“The Prince has no teeth. Oops…oh no. There I said it”

“Ah-ha. You saw that too?”

เด็กๆ จะอ่านสนุกทั้งสองภาษาค่ะ แล้วก็ลุ้นไปกับบรรดาสัตว์ทะเลบริวารว่าจะสืบหาสาเหตุที่ปลาฉลามฟันหลอได้อย่างไร

“คนอื่นมีฟันน้ำนม แต่ของผมเป็นฟันน้ำทะเล”

ปลาหมออ่านตำรา17 เล่ม บอกบรรดาปลาฉลามว่า “เวลาฉลามกัดของแข็ง ฟันก็อาจหักได้ แต่ฟันสำรองก็จะงอกใหม่อย่างรวดเร็ว…บางซี่ใช้เวลาไม่ถึงวัน”

“แล้วที่มันไม่งอกออกมาแทนที่ล่ะหมอ ไอ้ตรงนี้แหละที่ฉันไม่รู้” พระราชาชะโงกลงไป ตรัสเสียงลั่น

ออกไปนอกอาณาจักรฉลาม ยังมีพระราชาแห่งอาณาจักรก้นเปรี้ยว ที่พูดดีแต่ทำอีกอย่าง พระราชาแห่งบนบานบุรี พระราชาแห่งเมืองพุงใหญ่ ที่ไม่ใช้คำว่าคอรัปชั่น แต่กินจนพุงกาง

“เออ นี่แน่ะ ได้ข่าวว่าเมื่อเช้านี้พราชาติ๋มถนนไป 20 สายเชียวเรอะ”

“เราเลือกพระราชาผิดหรือเปล่านะนี่?”

วิธีการเลือกพระราชาของเมืองนี้คือกากบาทหรือเครื่องหมายผิดลงในช่องที่ต้องการ มิน่าล่ะ ถึงได้ผิดมาโดยตลอด

ปลาฉลามฟันหลอ The Shark That Lost His Teeth เปิดโลกใหม่ใต้ทะเลให้เด็กๆ ตื่นเต้น เติมอารมณ์ขันลึกซึ้ง เสียดสีสังคมให้ผู้ใหญ่ได้อมยิ้มได้ทั้งเล่ม อ่านได้อ่านดีจริงๆค่ะ

“ คนไทยเป็นเบาหวาน 3 ล้านคน   ครึ่งหนึ่งรู้ตัวว่าเป็น อีกครึ่งไม่รู้ตัว และที่แย่คืออีกกว่าเท่าตัว มีแนวโน้มจะเป็น ”

หนังสือ โภชนาการกับเบาหวาน จึงเกิดขึ้นด้วยเหตุนี้ละค่ะ   ดร.วันทนีย์ เกรียงสินยศ นักกำหนดอาหารแห่งสถาบันวิจัยโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล  มีภารกิจประจำคือการวิจัยอาหาร เพื่อหาหนทางให้คนไทยเลือกบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพที่ดี เหมาะกับโรคที่เป็น และที่น่าสนใจคือ อาหารสำหรับคนเป็นเบาหวาน มีสูตรเดียวกับอาหารของคนปกติ รสชาติเดียวกัน  ต่างกันแค่ปริมาณเท่านั้นค่ะ

“ การคุมอาหารของคนเบาหวาน กินเหมือนคนปกติ ต่างกันแค่คุมปริมาณ ”

ฟังดูง่ายๆ แต่หนังสือเล่มนี้ บอกตั้งแต่พื้นฐานของโรคเบาหวาน อาการและภาวะแทรกซ้อน  วางแผนการรับประทานให้ทั้งสามมื้อ มีเมนูอาหารที่ทดลองทำ ทดลองชิม ปรับแล้วปรับอีกให้อร่อยและเหมาะกับคนเป็นเบาหวาน  แต่ทำง่ายไม่ยุ่งยากเลยค่ะ 

                มีทิปส์หรือเคล็ดลับเล็กๆน้อยๆแถมเกือบทุกเมนู

                อย่างผักโสภณนี่ ถ้าลวกก่อนผัดโดยใส่น้ำตาลทรายและเกลือป่นนิดนึง  จะได้ผักสีสวยน่ากิน  

                ปลาทับทิมลวกก็ควรใส่เกลือเล็กน้อยในน้ำเดือดก่อน จะไม่เหม็นคาว

ลองทำตามเมนูก็ได้นะคะ  ไม่ว่าจะเป็นข้าวต้มปลากะพง 260 กิโลแคลอรี่  ปลาทับทิมลวกผักสด 140 กิโลแคลอรี่ ผัดผักโสภณกับหมี่กึง 260 กิโลแคลอรี่ หน้าตาอาจดูสวยไม่เท่าในหนังสือ แต่อร่อยมีคุณค่าเท่ากันละค่ะ   อาจารย์วันทนีย์บอกแล้วนี่คะ ว่าแค่คุมปริมาณ อย่ากินมาก เท่านี้ก็คนที่เป็นเบาหวานหรือไม่เป็นก็รับประทานอาหารเมนูเดียวกันได้แล้วค่ะ

                “  อย่างข้าว ก็แค่ถ้วยนี่ สองทัพพี ถ้าเป็นข้าวเหนียว แค่นี้พอ ผลไม้ เช่น ชมพู่ แค่นี้ เท่ากับมะม่วงซีกนึง หรือมะละกอ 6 ชิ้น ”

                ใครว่าอาหารของผู้ป่วยเบาหวานต้องจืดชืดไร้รสชาติ ลองหยิบหนังสือที่อ่านได้อ่านดีเล่มนี้ขึ้นมาดูซิคะ..

แล้วคุณจะรู้ว่า โภชนาการกับเบาหวาน เล่มนี้ช่วยให้คุณสามารถดำรงชีวิตอยู่กับเบาหวานได้อย่างมีรสชาติ และมีความสุขอีกด้วยค่ะ

เวลาเราป่วยไข้  ถ้าได้ซุปไก่ซักถ้วยก็ช่วยบำรุงสุขภาพใช่มั้ยคะ ?

แต่ถ้าใจป่วย เหนื่อยหน่ายท้อ มองรอบตัวมีแต่เรื่องแย่ๆ ซุปไก่เล่มนี้น่าจะช่วยได้ค่ะ

Chicken Soup for the Soul เรื่องเล่าซาบซึ้งบำรุงใจ ฉบับการ์ตูน เป็นเรื่องราวสั้นๆประทับใจ ที่ช่วยเติมความหวังให้ผู้คนมานับศตวรรษ

ภาพวาดฝีมือการ์ตูนิสต์เกาหลี Kim Dong Hwa   มีประภาวดี จุลลานนท์ แปลไทย  ช่วยเปิดมุมมองความเอื้อเฟื้อ ความรัก และการให้ ที่ซุกซ่อนอยู่ในใจคน อ่านแล้วสะกิดใจให้รู้สึกว่าโลกนี้น่าอยู่ค่ะ

ทุกเรื่องเล่า ช่วยให้ผู้อ่านเรียนรู้ชีวิต

วิลม่า รูดอล์ฟ เป็นลูกคนที่ 20 ในจำนวน 22 คน เมื่อายุ 4 ขวบ วิลม่าป่วยเป็นโปลิโอ “ หนูกำลังถอดเฝือกเหล็กออกค่ะ ”.. “ แม่คะ หนูจะลงแข่งวิ่งระยะสั้นนะคะ ”

แล้ววิลม่า ก็ได้เป็นเจ้าของสถิติโลกโอลิมปิกวิ่ง 100 เมตร 200 เมตร และวิ่งผลัด 400 เมตร ครอง 3 เหรียญทองในคราวเดียว เป็นปาฏิหาริย์หนึ่ง

หรือเรื่องราวใกล้ตัว เช่นเด็กที่ถูกครูศิลปะใจแคบ ตำหนิภาพวาดจนหมดกำลังใจจะวาดอะไร แต่โชคดีได้คำชมจากครูผู้คิดบวก จนรู้สึกดีขึ้นได้

เรื่องของการเยียวยาหัวใจประสาซื่อ  คุณแม่บอกหนูว่า คุณมีบาดแผลในหัวใจ เพราะสูญเสียลูกสาวไป

การกู้ภัยทางทะเล “ ผมมีชีวิตอยู่กับทะเล มีหน้าที่ต้องออกทะเล เมื่อได้รับสัญญาณขอความช่วยเหลือ ”

ความทรงจำในเศษกระเบื้องบิ่นชิ้นเล็กๆ “ ฉันเคยสงสัยว่า ทำไมต้องเก็บเศษจานแตกไว้ลึกลับขนาดนี้ ตอนนี้รู้แล้วละ ”

ส่วนผสมสำคัญที่สุดของชีวิตคือความรัก  และโลกนี้จะน่าอยู่และสว่างไสวขึ้น เมื่อความดี เล็กๆน้อยๆมารวมกัน 

ถ้าอยากได้อาหารใจ ใช้เวลาสั้นๆกับ เรื่องเล่าซาบซึ้งบำรุงใจ Chicken Soup for the Soul เป็นหนังสือการ์ตูนอีก 2 เล่มที่อ่านสบายใจค่ะ  

เชื่อไหมคะ ว่าคนจะสามารถลงไปฟังเสียงปลาในน้ำได้

ใครเคยเห็นปลาวาฬบรูดาในทะเลไทยบ้าง   

เคยไปงานชักพระที่ปัตตานี ประเพณีพุทธกลางถิ่นอิสลามไหมคะ

คุณรู้จักปอเนาะมากน้อยแค่ไหน

เรื่องราวเหล่านี้อาจหาความรู้ได้ไม่ยาก แต่เมื่อถูกเล่าอย่างมีชั้นเชิง โดยนักเขียนสารคดีมือรางวัล ผู้มีมุมมองอันละเมียดละไม ใกล้ชิดกลุ่มคนและชุมชนหลายแห่งในภาคใต้  บันทึกไว้ถึง 7 เรื่อง แสงใต้ในมรสุม จึงเป็นหนังสือที่ให้สาระอย่างรื่นรมย์ค่ะ

ดูหลำ-คนฟังเสียงปลา เพียงหูแนบน้ำก็บอกได้ทันทีว่า มีปลาบ้างไหม เป็นปลาชนิดไหน ปริมาณเท่าใด

คุ้มไหมกับการที่จะลงแหลงอวน

วีรศักดิ์ จันทร์ส่งแสง   นักเขียนสารคดีฝีมือเยี่ยม ผู้เขียนเรื่องนี้ยีนยันว่า  “ ทีแรกผมไม่คิดว่าเป็นไปได้ แต่พอลงไปฟัง เออ มันได้ยิน.”

ปรากฏการณ์ครั้งแรกของไทย และอาจรวมถึงในโลก ที่สามารถพบวาฬบรูดาขณะกินเหยื่อ ในความสมบูรณ์ของทะเลบ่อนอก

เรื่องราวขอ งชุมชนคนปีนเขา  ต่างเชื้อชาติเผ่าพันธุ์ที่มาชุมนุมกันอยู่ที่ไร่เล ทำให้ที่นี่เป็นเมืองหลวงแห่งการปีนเขา  และเป็นที่รู้จักของนักปีนผาทั่วโลก

เรื่องของหมอสมนึก จันทรประสูตร  ที่พรหมคีรี ผู้รักษาพิษงูด้วยสมุนไพร รอดตายมาหลายพันคน แต่ยังคงถูกเรียกว่าเป็นหมอเถื่อน “ ผมไม่เรียกค่ารักษา ไม่หลอกลวง จะมาเอาผิดผมตรงไหน ”

ปิดท้ายด้วยงานชักพระที่โคกโพธิ์ ซึ่งคือการลากเรือพระไปบนบก

และ ความจริง ความงาม ความดี ที่ปอเนาะ ที่สอนให้รู้ลึกเหมือนสะดือทะเล และรู้กว้างเหมือนมหาสมุทร 

ด้วยภาษาสละสลวย และศิลปะในการร้อยเรื่องราว แทรกข้อมูลความรู้อย่างแนบเนียน ทำให้งานเขียนมีชีวิตชีวา บวกกับการเลือกภาพประกอบไม่มากไม่น้อยเกินไป แสงใต้ในมรสุม จึงเป็นหนังสือที่อ่านได้อ่านดี อีกเล่มหนึ่งค่ะ

“ มันเป็นแสงสว่าง ที่เราอยากบันทึกไว้ ”    คุณวีรศักดิ์ว่าอย่างนั้น

หลายคนคุ้นกับซีรี่ส์ดังเรื่องนี้แล้วนะคะ  ทีวีไทยเคยนำมาฉาย แล้วก็มีภาพยนตร์จากหนังสือเรื่องเดียวกัน ที่เคเบิ้ลทรู วิชั่น นำมาฉายซ้ำอยู่หลายรอบ

โตเกียวทาวเวอร์ เป็นเรื่องราวของเด็กหนุ่มที่เข้ามาตามหาฝันในโตเกียว โดยมีแม่ทำงานหนักอยู่ที่บ้านนอก ชื่อภาษาไทยของหนังสือคือ ผมกับแม่และพ่อในบางครั้งคราว แต่เมื่อเป็นซีรี่ส์ฉายในทีวีไทย ชื่อแม่ครับผมรักแม่ ถ่ายทอดความได้ตรงประเด็น จี้ใจ จนคนดูหลายคนต้องรีบไปอ่านหนังสือ

                 ผู้เล่าคือ ลิลี่ แฟรงกี้ หรือนาคางาวะ มาซายะ บันทึกเรื่องราวที่แสนจะธรรมดา ด้วยชั้นเชิงการเล่าที่มีเสน่ห์เฉพาะตัว  แม้ในจุดที่เป็นปมปัญหา เขาก็สามารถเรียกรอยยิ้มจากคนอ่านได้

“ แม่อุ้มผมแล้ววิ่งไปยังห้องรับแขกราวกับนักกีฬารักบี้ พ่อพังประตูกระจกกรอบไม้ แล้วเดินทั้งรองเท้าเข้ามาตามทางเดินในห้อง ผลักย่าที่ร้องเสียงหลง ไล่ตามแม่ที่หนีหัวซุกหัวซุน แม้แต่หน่วยรบพิเศษที่บุกเข้าโจมตีกลุ่มโจรในฐานที่มั่นยังเข้ามานุ่มนวลกว่านี้เลย “   

แต่ประเด็นสำคัญของโตเกียวทาวเวอร์ คือความรักความผูกพันระหว่างลูกชายกับแม่  ผู้ซึ่งรับบทซิงเกิ้ลมัมอย่างหน้าชื่น ส่วนลูกชายก้ไม่ได้รู้สึกเป็นปมด้อย

“ แม้ทั้งสองจะหย่าร้างกัน และในอนาคตอาจไม่พบหน้ากับอีกเลยจนชั่วชีวิต  แต่ผมก็จะยังคงพบคนทั้งสองอยู่ ”

ประโยคง่ายๆ ของลิลลี่ บอกความเป็นคนมองโลกในมุมมองที่ลูกผู้ชายควรเป็น

 “  เพื่อนรุ่นเดียวกับแม่ เลี้ยงหลานและใช้ชีวิตวัยชราอย่างเรียบง่ายกันแล้ว แต่แม่ยังแปะกอเอี๊ยะที่เอว และทำงานอยู่คนเดียวลำพัง

                 ส่วนผมยังอยู่ในขุมนรกแห่งอิสรภาพที่โตเกียว เล่นการพนันและเที่ยวกลางคืนเป็นกิจวัตร ทั้งยังให้แม่ส่งเงินมาแทบทุกเดือน ”

                เหมือนเรื่องชีวิตธรรมดา แต่กลวิธีการเล่าไม่ธรรมดา หนังสือเล่มนี้จึงได้รับรางวัล “ฮอนยะไทโช” ซึ่งมอบให้กับหนังสือที่ร้านหนังสืออยากวางจำหน่ายมากที่สุด เมื่อถูกนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์และซีรี่ส์ดัง ก็กวาดรางวัลมากมาย  แต่ถ้าใครรักตัวอักษร ลองอ่านหนังสือแล้วจะวางไม่ลง และอาจมีน้ำตาค่ะ เพราะผู้แปลเป็นไทยก็ยังรู้สึกเช่นนั้น

โตเกียวทาวเวอร์ นิยายญี่ปุ่นที่พิมพ์ซ้ำถึง 18 ครั้งในครึ่งปี แปลเป็นไทยให้อ่านได้อ่านดี อ่านแล้วอยากทำอะไรดีๆเพื่อแม่ค่ะ 

คุณรู้จักประเทศเซียร่า ลีโอนมั้ยคะ  ประเทศในอัฟริกาที่เคยมีภาพยนตร์เกี่ยวกับการตามล่าหาเพชร Blood Diamond ที่ลีโอนาโด ดีคาปริโอ แสดงนำน่ะค่ะ

ในบทบันทึกเหตุการณ์จริงนั้นร้ายกาจกว่าที่เราเห็นในภาพยนตร์หลายเท่านัก

A long way gone ของอิชมาเอล บิช แปลโดยคำเมือง เป็นเรื่องจริงของเด็กชายวัยสิบสองที่ต้องกลายเป็นกองทหารเด็กที่โหดเหลือเชื่อ เพื่อให้ชีวิตตนเองรอด

เรื่องเริ่มต้นด้วยเด็กชาย 3 คน เดินทางจากบ้าน เพียงเพื่อจะไปดูดนตรีแร้พร้องเพลงฮิบฮอพประสาเด็ก ไปได้แค่กลางทาง จู่ๆเสียงปืนเสียงระเบิดก็ดัง แล้วก็เห็นผู้คนเตลิดหนีเลือดท่วมร่างตามๆกันมา โลกวัยเยาว์จบลงในวันนั้น

“ ผู้ชายคนหนึ่งในกลุ่มนั้น อุ้มลูกที่ตายแล้วมาด้วย พร่ำพูดแต่ว่า พ่อจะพาไปโรงพยาบาลนะลูก ลูกจะไม่เป็นไร

ผู้สูญเสียรายสุดท้ายที่เราเจอในวันนั้น เป็นผู้หญิงที่มีทารกมัดติดหลังมา เลือดเด็กไหลย้อยชุ่มเสื้อของคนเป็นแม่หยดลงพื้นตามหลังเป็นทาง”

พอแค่นี้ก่อนนะคะ สำหรับบทแรก เพราะเหตุการณ์ยิ่งหดหู่มากขึ้นเรื่อยๆในทุกหน้าที่ผ่านไป แต่คนอ่านจะค่อยๆชินกับสถานการณ์ไปพร้อมๆกับเด็กชายอิชมาอิล ตั้งแต่วันที่จับปืนครั้งแรก จนเมื่อเขาเสพติดความรุนแรง กลายเป็น Child Soldier หรือทหารเด็กเต็มตัว

เรื่องราวของอิชมาอิล บีช มาถึงเราคนอ่านได้ เพราะเขาคือหนึ่งในผู้รอดจากสงคราม เป็นสงครามกลางเมืองที่คนชาติเดียวกัน ลุกขึ้นแก่งแย่งอำนาจ มีประชาชนเป็นตัวประกัน  ต่างฝ่ายต่างทำร้ายผู้คน กว่าสหประชาชาติจะเอื้อมมือมาถึง ประเทศก็บอบช้ำเกินเยียวยา

ท้ายบันทึกของเด็กชายนักฆ่า ผู้อ่านจะได้รู้จักกับประเทศเซียร่า ลีโอน ตั้งแต่เริ่มเป็นประเทศ รู้ลำดับการก่อกบฏอาร์ยูเอฟที่ไม่พอใจรัฐบาลเผด็จการใต้รัฐธรรมนูญ จนมีสงครามกลางเมืองนาน 11 ปี

เด็กชายนักฆ่า เรื่องจริงในอีกซีกโลก เป็นบทเรียนที่มีค่าควรคิด สะท้อนภาพการขาดความสมานฉันท์ที่พาไปสู่ความเอน็จอนาถของประชาชาติ อ่านได้ . อ่านเถอะค่ะ 

เรื่องสั้นศตวรรษ มนัส จรรยงค์ คือหนังสือเล่มเล็กๆที่รวมผลงานเรื่องสั้นชั้นครูไว้ถึง 15 เรื่อง แต่ละเรื่องมีชั้นเชิงการเขียนที่สะท้อนภาพชีวิต ความคิด และแก่นแท้จิตใจคน ด้วยลีลาภาษาที่ไหลลื่นอย่างยากจะหาใครเทียบได้ 

หนี่งในเรื่องที่ดีที่สุด คือจับตาย เรื่องราวของนักโทษใจกล้า กับผู้คุมใจนักเลง ผลงานชิ้นนี้เองทำให้มนัส จรรยงค์ ได้รับรางวัลเรื่องสั้นชั้นเยี่ยมของเอเชียจากสมาคมนักประพันธ์ออสเตรเลีย เมื่อพุทธศักราช 2501 เรื่องนี้พิมพ์ซ้ำหลายครั้ง รวมทั้งเคยถูกนำไปสร้างเป็นภาพยนตร์มาแล้ว

นอกจากจับตาย ยังมีเรื่องสนุกอีกหลากหลายบรรยากาศ ตามประสบการณ์ชีวิตของมนัส จรรยงค์  อาทิ ท่อนแขนนางรำ  จอมดนตรี วีรบุรุษโคลน ล่องนา ชีวิตทะเล ปู่ทะเล ติดขวาก อาชาไนยบอด แม่ยังไม่กลับมา  ใกล้อวสาน และซาเก๊าะ เรื่องของวสัวชน ซึ่งคุณมนู จรรยงค์ ทายาทบอกว่าเป็นเรื่องที่อ่านแล้วประทับใจที่สุด

ภาพประกอบเรื่องนี้  ก็คือหน้าปกนี่ไงคะ

และเรื่องสั้นเรื่องแรกในชีวิต ที่กลั่นจากประสบการณ์ชีวิตเมื่อได้พบรักต่างชนชั้น จนกลายมาเป็น คู่ทุกข์คู่ยาก 

ชีวิตหลากรสของมนัส จรรยงค์ ถูกนำมาเติมจินตนาการกลายเป็นเรื่องราวมากมาย ดังความตอนหนึ่งในเรื่องจับตาย ที่เขียนจากช่วงชีวิตที่เกี่ยวข้องกับนักโทษ ที่ทัณฑนิคมธารโต จังหวัดยะลา

“ ที่จริงฉันเข้ามาอยู่กับพวกเขาร้อยสี่สิบคนนี้ ก็แปลว่าฉันได้เข้าไปอยู่กับนิยายร้อยสี่สิบเรื่องนั่นเอง ชีวิตของพวกเขาเป็นนิยาย เรื่องชีวิตของเรามีรสชาติแตกต่างกันทุกๆคน ”   

เรื่องราวชีวิตของมนัส จรรยงค์ ยังถูกบันทึกไว้ในหนังสือ หากินกับพ่อ ของมนู จรรยงค์ ทายาทคนโต ผู้สืบทอดความเป็นนักเขียนในสายเลือดด้วย  นั่นยิ่งขยายความ ทำให้ภาพของเป็นนักเขียนชั้นครูชัดเจนขึ้น

คุณมนู นำต้นฉบับลายมือคุณพ่อมาอวดให้ชมเป็นบุญตา ว่า “พ่อรักหนังสือ พ่อจะไม่ขีดฆ่าตัวหนังสือ ..”  ซึ่งเราก็เห็นตามนั้นค่ะ  ต้นฉบับนั้นเรียบร้อย เป็นระเบียบ รอยขีดฆ่าแทบไม่มีเลย

                 เรื่องสั้นศตวรรษ มนัส จรรยงค์ จารึกอยู่ในแวดวงวรรณกรรมไทยในฐานะเรื่องสั้นที่คนไทยควรอ่าน และอ่านได้อ่านดีค่ะ

ผู้ชายที่มีใบหน้าเปื้อนยิ้ม และแววตาของความใจดีผู้นี้ มีชื่อว่าเจมส์ เฮอเรียต สัตวแพทย์ผู้ที่เขียนเล่าเรื่องราวอาชีพการเป็นหมอสัตว์ของเขาผ่านหนังสือที่มีชื่อว่า “เกือบไม่ได้เขียน”

เมื่อครั้ง เจมส์ เฮอร์เรียต หนุ่มจากเมืองใหญ่ตัดสินใจเดินทางมาทำงานเป็นสัตวแพทย์ชนบทที่เมืองเทิ้ร์สค์ มณฑลยอร์คเช่อร์ ทางตอนเหนือของประเทศอังกฤษ เกิด ความประทับใจในความเป็นธรรมชาติของเมืองนี้ เมืองชนบทที่รกร้างและเงียบสงบ ทว่ากลับมีมนต์เสน่ห์ ดึงดูดให้คนที่ได้มาเยือนเกิดความหลงใหล ที่นี่จึงกลายเป็นฉากหลังของการทำงานในอาชีพหมอรักษาสัตว์ของหมอเจมส์ในเวลาต่อมา

เรื่องราวทุกตอนที่มาจากประสบการณ์จริงของหมอสัตว์คนนี้ ทั้งเรื่องตลก เรื่องเศร้า เรื่องแปลก เรื่องเล่าน่ารักๆ ล้วนถ่ายทอดออกมาอย่างอ่อนโยน สอดแทรกอารมณ์ขัน

คำบรรยายในความงามของเมืองยอร์คเช่อร์ดินแดนแห่งเกษตรกรรม ทำให้ผู้คนทั่วสารทิศหลั่งไหลเข้ามาสัมผัสธรรมชาติที่บริสุทธิ์ ตามรอยชีวิตหมอเจมส์ผู้โด่งดังส่งผลให้ยอร์คเช่อร์กลายเป็นเมืองท่องเที่ยวที่ทำรายได้ให้กับชุมชนไม่แพ้เรื่องของการทำการเกษตรเลย

คุณมกุฏ อรฤดี บรรณาธิการสำนักพิมพ์ผีเสื้อ บอกว่า “ นี่เป็นตัวอย่างของการทำให้เมืองชนบท กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยว ”

เหตุการณ์หนึ่งที่หมอเจมส์ถูกบันทึกไว้  เป็นการทำคลอดแม่วัว ที่มดลูกบิด ไม่สามารถคลอดเองได้ เจมส์ และทีมงานของเค้าต้องช่วยแม่วัวที่ชื่อแคนดี้ ซึ่งเค้าเองรู้ดีว่าหากทำไม่สำเร็จแคนดี้ต้องถูกส่งตัวไปโรงฆ่าสัตว์อย่างแน่นอน

“ต้องพยายามคลายตรงที่บิดออก พวกคุณกลิ้งตัวแม่วัวขณะที่ผมจับลูกวัวไว้ ยังดีที่มีหลายคน”

ทุกคนร่วมด้วยช่วยแคนดี้ จนในที่สุดก็ช่วยทำคลอดลูกวัวออกมาได้อย่างปลอดภัย

อยากรู้ว่าทำไมเรื่องนี้จึงมีชื่อว่าเกือบไม่ได้เขียน ต้องลองอ่านดูค่ะ 

ที่แน่ๆเรื่องราวของหมอเจมส์ เฮอเรียต ไม่เพียงแค่ให้ความสนุก เพลิดเพลิน แต่ยังเป็นการจุดประกายความฝันให้กับนักศึกษาสัตวแพทย์รุ่นหลัง ให้มีใจมุ่งมั่นในอุดมการณ์

สัตวแพทย์หญิง.ดร.ศิรยา ชื่นกำไร  นายกสมาคมสัตวแพทย์ ผู้ประกอบการบำบัดโรคสัตว์แห่งประเทศไทย บอกเลยค่ะว่า  “หนังสือของเจมส์ เฮอเรียต  สามารถเป็นแรงบันดาลใจของเราได้ในทุกๆสิ่งที่เราทำ  การจะทำอะไรให้ดีนั้น จุดเริ่มต้นที่หมอคิดว่าสำคัญที่สุดคืดการมีฉันทะและการมีความรัก”

ได้ทั้งความสนุกและข้อคิด แล้วยังได้สัมผัสถึงความรักของคนที่มีต่อสัตว์อย่างลึกซึ้งอีก ถ้าคุณเป็นคนรักสัตว์ อ่านได้อ่านดีขอแนะนำ “เกือบไม่ได้เขียน”หนังสือดีอีกหนึ่งเล่มค่ะ